Duże badanie case–control z Los Angeles (Hashibe 2006)
W badaniu populacyjnym (1 212 przypadków nowotworów płuca i górnych dróg oddechowych oraz 1 040 kontroli) nie stwierdzono wzrostu ryzyka raka płuca u użytkowników konopi po uwzględnieniu palenia tytoniu i innych czynników ryzyka. Nawet przy wysokiej skumulowanej ekspozycji (≥60 „joint-lat”) skorygowane ilorazy szans pozostawały bliskie 1; autorzy podsumowali, że ewentualny związek – jeśli istnieje – jest „słaby i poniżej praktycznie wykrywalnych granic”.
Nowa Zelandia, młodzi dorośli (Aldington 2008)
W badaniu case–control u osób ≤55 r.ż. zaobserwowano sygnał ryzyka przy bardzo dużej ekspozycji: oszacowano ~8% wzrost ryzyka raka płuca na każdy „joint-rok” (po korekcie m.in. o tytoń). Próba była jednak niewielka (79 przypadków) i dotyczyła specyficznej, młodszej populacji; autorzy sami zwracają uwagę na ograniczenia epidemiologiczne (retrospekcja, możliwe błędy pamięci, rzadkość zdarzeń). Wynik należy interpretować ostrożnie – jako możliwe ryzyko u najcięższych użytkowników.
Pooled analysis ILCCO (Zhang 2015)
Największa do tej pory analiza łącząca dane indywidualne z wielu badań (konsorcjum ILCCO) nie wykazała zwiększonego ryzyka raka płuca u „nawykowych” lub długotrwałych palaczy konopi. Autorzy jednocześnie zaznaczyli, że przy ekstremalnie dużej ekspozycji nie można całkowicie wykluczyć niekorzystnego efektu (mała precyzja na krańcach rozkładu ekspozycji). Wspomniano też o ryzyku resztkowego wpływu tytoniu w regionach, gdzie miesza się tytoń z haszyszem.
Przegląd oddechowy (Tashkin 2013)
Przegląd autorstwa pulmonologa z UCLA, Donald P. Tashkin, wskazuje spójnie na objawy przewlekłego zapalenia oskrzeli u regularnych palaczy konopi (kaszel, plwocina), które ustępują po zaprzestaniu. Natomiast co do raka płuca – dane z dobrze zaprojektowanych badań nie wspierają istotnego wzrostu ryzyka przy lekkim/umiarkowanym używaniu; w przypadku bardzo ciężkiego, długotrwałego używania wnioski pozostają mieszane.
Konsensus raportu Narodowych Akademii (2017)
Raport National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine podsumował stan wiedzy tak: istnieją „umiarkowane dowody braku statystycznego związku” między paleniem konopi a zachorowalnością na raka płuca; analogiczny wniosek dotyczy nowotworów głowy i szyi. Jednocześnie dla nienasieniakowych guzów jądra wskazano „ograniczone dowody” możliwego związku przy bieżącym/częstym/długotrwałym używaniu.
Jakie zatem należy wyciągnąć wnioski?
-
Całościowo: po korekcie na tytoń (odjęcie wpływu palenia papierosów) większość wysokiej jakości danych nie pokazuje wzrostu ryzyka raka płuca u typowych użytkowników konopi; nie można wykluczyć ryzyka przy skrajnie dużej i wieloletniej ekspozycji.
-
Układ oddechowy: regularne palenie (dym) wiąże się z objawami przewlekłego zapalenia oskrzeli, które zwykle łagodnieją po odstawieniu; to jest najsilniejszy i najbardziej powtarzalny wniosek.
-
Metodologia ma znaczenie: wyniki różnią się m.in. przez konfuzję tytoniem (zwłaszcza tam, gdzie miesza się go z konopiami), małe próby w grupach ciężkiej ekspozycji i retrospektywny pomiar używania. Stąd potrzeba dalszych, dużych badań prospektywnych.
Krótko „dla pacjenta”
-
Jeśli nie palisz tytoniu i używasz konopi okazjonalnie lub umiarkowanie, obecne badania nie pokazują zwiększenia ryzyka raka płuca. Jeśli używasz bardzo często i bardzo długo, ryzyka nie da się dziś całkiem wykluczyć.
-
Niezależnie od raka: dym (jakikolwiek) podrażnia drogi oddechowe. Jeśli używasz – rozważ formy bezdymne (np. standaryzowane produkty doustne) albo waporyzację suszu/ekstraktu zamiast spalania; to nie są gwarancje „zero ryzyka”, ale zmniejszają ekspozycję na substancje smoliste. (Ogólny wniosek na podstawie przeglądu oddechowego).
-
Jeżeli masz objawy z układu oddechowego (przewlekły kaszel, świsty, duszność) — skonsultuj się z lekarzem, niezależnie od sposobu używania konopi.
Krótkie omówienia przytoczonych publikacji
-
Hashibe M. i in., 2006 (Los Angeles, case–control) – 1 212 przypadków, 1 040 kontroli. Brak monotonicznych trendów ryzyka po korekcie; ilorazy szans bliskie 1 nawet przy ≥60 „joint-lat”. Mocny projekt i szczegółowa korekta o tytoń. Wniosek: brak istotnego wzrostu ryzyka.
-
Aldington S. i in., 2008 (Nowa Zelandia, ≤55 r.ż.) – 79 przypadków, 324 kontrole. Szacowany 8% wzrost ryzyka na „joint-rok” (po korekcie). Ograniczenia: mała liczebność, specyficzna kohorta młodszych dorosłych; wynikom towarzyszy szeroka niepewność. Wniosek: możliwe ryzyko u najcięższych użytkowników.
-
Zhang LR i in., 2015 (ILCCO, pooled analysis) – łączna analiza danych indywidualnych; brak dowodów na wzrost ryzyka u nawykowych/długotrwałych palaczy; niepewność przy bardzo wysokich dawkach; wskazanie na możliwą resztkową konfuzję tytoniem w regionach mieszania tytoń+haszysz.
-
Tashkin DP, 2013 (przegląd) – objawy przewlekłego zapalenia oskrzeli u regularnych palaczy konopi, z tendencją do ustępowania po zaprzestaniu; brak spójnego sygnału związku z rakiem płuca przy lekkim/umiarkowanym używaniu; wnioski mieszane dla bardzo ciężkiej ekspozycji.
-
Raport Narodowych Akademii (2017) – „umiarkowane dowody braku statystycznego związku między paleniem konopi a zachorowalnością na raka płuca”; podobny wniosek dla nowotworów głowy i szyi; ograniczone dowody na związek z niektórymi nowotworami jąder przy częstym/długotrwałym używaniu.
Krótka lista cytowań
-
Hashibe M. et al. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2006;15(10):1829–1834. doi:10.1158/1055-9965.EPI-06-0330.
-
Aldington S. et al. Eur Respir J. 2008;31(2):280–286. PMC2516340.
-
Zhang LR. et al. Int J Cancer. 2015;136(4):894–903. PMC4262725.
-
Tashkin DP. Ann Am Thorac Soc. 2013;10(3):239–247. PMID:23802821.
-
National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. The Health Effects of Cannabis and Cannabinoids. 2017. Chapter 5.
- Amnestia dla skazanych – manifestacja - 7 listopada 2022
- DEFOLIACJA – KONTROWERSYJNY TRENING ROŚLIN - 30 marca 2018
- KONOPIE LECZĄ – DEBATA O MEDYCZNEJ MARIHUANIE (06.05.2015 – KRAKÓW) - 5 maja 2015
